Przedmiotem działania Instytutu jest prowadzenie, koordynacja i upowszechnienie badań naukowych oraz prac rozwojowych z zakresu transportu samochodowego, wypracowywanie nowych rozwiązań technicznych, organizacyjnych i ekonomicznych w dziedzinach przede wszystkim bezpieczeństwa uczestników ruchu samochodowego i ochrony środowiska oraz wykonywanie innych zadań szczególnie ważnych dla osiągnięcia celów polityki społeczno-gospodarczej państwa.

Do zadań Instytutu należy w szczególności:

• prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych:
• mających na celu doskonalenie organizacji i funkcjonowania transportu samochodowego oraz dokonywanie ocen jego efektywności;
• mających na celu ograniczenie negatywnych skutków rozwoju motoryzacji na bezpieczeństwo uczestników ruchu samochodowego;
• mających na celu ograniczenie negatywnych skutków oddziaływania transportu samochodowego na środowisko;
• zmierzających do opracowania innowacyjnych rozwiązań konstrukcyjno-materiałowych środków transportu samochodowego oraz materiałów eksploatacyjnych;
• dotyczących homologacji typu pojazdu oraz jego wyposażenia i części;
• zmierzających do wypracowania nowoczesnych technologii recyklingu;
• dla potrzeb oceny podzespołów, części i wyposażenia pojazdów;
• tworzenie programów i pomocy dydaktycznych dla potrzeb szkolnictwa wszystkich szczebli z zakresu transportu samochodowego oraz prowadzenie specjalistycznych szkoleń i współudział w kształceniu podyplomowym;
• opracowywanie i opiniowanie standardów w zakresie ochrony pracy w dziedzinie bezpieczeństwa uczestników ruchu samochodowego, ochrony środowiska oraz ergonomii, a także warunków przestrzegania standardów;
• upowszechnianie systemów jakości w podmiotach związanych z transportem samochodowym, a ponadto prowadzenie procesów certyfikacji zwłaszcza wyrobów motoryzacyjnych i personelu w ramach uzyskanych uprawnień;
• opracowywanie analiz, ocen i ekspertyz z zakresu transportu samochodowego związanych ze skutkami rozwoju motoryzacji;
• upowszechnianie wyników prac wykonywanych w Instytucie poprzez: wydawnictwa, publikacje, konkursy, wystawy, konferencje naukowe, sympozja i seminaria;
• prowadzenie działalności w zakresie informacji naukowej, technicznej i ekonomicznej oraz własności przemysłowej i intelektualnej;
• wykonywanie innych zadań zleconych przez organy administracji państwowej, samorządowej oraz podmioty gospodarcze.