Zmiany w procedurach homologacji pojazdów kategorii M,N,O po 1 września 2020 r uwzględniające Rozporządzenie ramowe UE nr 2018/858

W 2018 r. zostało ogłoszone Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, części i oddzielnych urządzeń technicznych przeznaczonych do takich pojazdów, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylające Dyrektywę 2007/46/WE. Rozporządzenie ramowe (UE) nr 2018/858, które w pełni zastąpi Dyrektywę 2007/46/WE (zwaną dyrektywą ramową) zacznie obowiązywać od 1.09.2020 r.

Rozporządzenie ramowe podobnie jak i Dyrektywa ramowa odnosi się do pojazdów kategorii M, N, O. Zgodnie z postanowieniami Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858, Dyrektywa ramowa utraci moc z dniem 1 września 2020 r. w rozumieniu wydawania świadectw homologacji dla nowych typów pojazdów, natomiast Rozporządzenie jest obowiązkowe dla wszystkich nowych typów pojazdów homologowanych od dnia 1 września 2020 r. W odniesieniu do homologacji udzielonych przed 1 września 2020 r. według wymagań Dyrektywy 2007/46 możliwe będą dalsze zmiany (rozszerzenia homologacji) w dotychczas udzielonych homologacjach.

W związku z przyjętym Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2019/2144 zmieniającym Rozporządzenie ramowe, przesunięto daty wdrażania niektórych wymagań odnoszących się do komponentów oraz zespołów technicznych. W przypadku Rozporządzeń UE obowiązują jeszcze tzw. akty delegowane, w których zawarte są szczegółowe wymagania techniczne jakie powinien spełniać pojazd.

Rozporządzenie ramowe UE 2018/858 wprowadza pewne zmiany w procedurach homologacji typu przy zachowaniu dotychczasowej podstawowej koncepcji homologacji typu. Jednakże w wyniku negatywnych doświadczeń z przeszłości w całej społeczności motoryzacyjnej (producenci, dostawcy, służby techniczne i różne organy) do Rozporządzenia wprowadzono surowsze wymagania nadzoru rynku. Zgodnie z nowym Rozporządzeniem wprowadzono nadzór nad rynkiem także pojazdów w eksploatacji. W przypadku Rozporządzenia Ramowego wszystkie państwa członkowskie powinny podjąć środki ochronne przeciwko pojazdom niespełniającym wymagań na swoim terytorium bez oczekiwania na podjęcie działań przez organ, który wydał homologację typu.

W porównaniu z Dyrektywą 2007/46 do Rozporządzenie UE 2018/858 wprowadzono następujące zmiany:

  • wprowadzenie terminu ważności wydanego świadectwa homologacji, 7 lat dla pojazdów kategorii M1 i N1 oraz 10 lat dla kategorii M2, M3, N2, N3 i O od ostatniej zmiany (rozszerzenia);
  • wprowadzenie bardziej skutecznych przepisów dotyczących nadzoru rynku w celu spełnienia wymagań dotyczących homologacji typu;
  • dodatkowe zabezpieczenia zapobiegające niewłaściwemu zastosowaniu wymogów nałożonych w procesie udzielania homologacji pojazdów, układów, części lub oddzielnych zespołów technicznych;
  • podniesienie poziomu jakości i niezależności homologacji i badania typu pojazdu;
  • poprawa jakości i nadzoru służb technicznych;
  • wprowadzenie dodatkowej nowej „homologacji indywidualnej pojazdu UE” (Europejskie dopuszczenie jednostkowe pojazdu) dla pojazdów specjalnych wszystkich kategorii M, N, O;
  • wprowadzenie nowego wzoru certyfikatu zgodności (CoC) w formacie papierowym dla wszystkich wydanych homologacji (też dla tych wydanych wg. Dyrektywy ramowej 2007/46 WE);
  • wprowadzenie certyfikatu zgodności (CoC) w formacie elektronicznym - od połowy 2026r.;
  • aktualizacja przepisów dotyczących zgodności produkcji;

Zgodnie z Rozporządzeniem Ramowym wyróżniamy następujące rodzaje homologacji typu pojazdu (dodane rodzaje homologacji w stosunku do Dyrektywy ramowej zaznaczono pogrubieniem):

  • homologacja typu UE całego pojazdu (EUWVTA);
  • wielostopniowa homologacja typu UE (MSTA);
  • homologacja typu UE dla pojazdów produkowanych w małych seriach (EUSSTA);
  • krajowa homologacja typu do pojazdów produkowanych w małych seriach (NSSTA);
  • unijne indywidualne dopuszczenie pojazdu (Indywidualna europejska homologacja) (EUIVA);
  • krajowe indywidualne dopuszczenie pojazdu (NIVA);

Rodzaje homologacji typu pojazdu – Rozporządzenie Ramowe 2018/858.

W zakresie limitów pojazdów produkowanych w małych seriach zwiększono limity ilości pojazdów jednego typu które mogą zostać zarejestrowane, sprzedane lub dopuszczone do ruchu zgodnie z EUSSTA z 1000 szt. do 1500 dla pojazdów kategorii M1 i N1 oraz przewiduje się dopuszczenie do 1500 szt. pojazdów kategorii N2 i N3 (po opublikowaniu aktów delegowanych).

W przypadku krajowej homologacji typu do pojazdów produkowanych w małych seriach (NSSTA) zwiększono roczny limit dla pojazdów kategorii M1 z 100 do 250.

Usunięto limity małej serii i możliwość homologacji EUWVTA z powołaniem się na art.6 ust.2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1230/2012 dla pojazdów przeznaczonych do przewożenia ładunków nienormatywnych, umożliwiając możliwość dopuszczenia do ruchu na podstawie procedury europejskiego dopuszczenia indywidualnego (EUIVA) i wymagań zawartych w załączniku II, część III, dodatek 6 do Rozporządzenia ramowego.

Nowym rozwiązaniem wprowadzonym dopiero Rozporządzeniem ramowym jest procedura Unijnego indywidualnego dopuszczenia pojazdu (Indywidualna europejska homologacja) (EUIVA) dla pojazdów specjalnych wszystkich kategorii. Taka procedura nie była przewidziana w Dyrektywie 2007/46/WE, a dopuszczeniu indywidualnemu (UE) mogły podlegać jedynie pojazdy kategorii M1 i N1. Dopuszczeniu jednostkowemu pojazdów mogą podlegać jedynie pojazdy kompletne i skompletowane (ostatni etap homologacji wieloetapowej). Takiego dopuszczenia można udzielić na pojazd, który spełnia wymogi określone w dodatku 2 część I dla pojazdów kategorii M1 i N1 lub pojazdom specjalnego przeznaczenia wszystkich kategorii zgodnie z wymaganiami określonymi w dodatku 2 części III załącznika II. Podczas przeprowadzania badań pojazdu nie przeprowadza się badań niszczących w celu ustalenia, czy pojazd spełnia wymagania, ale zamiast tego wykorzystuje wszelkie informacje dostarczone w tym celu przez wnioskodawcę. Zgodnie z tym na przykład nie muszą być przeprowadzone badania zderzenia czołowego zgodnie z Regulaminem ONZ nr 94. Zamiast tego wnioskodawca przedkłada oświadczenie producenta (lub - w przypadku gdy oświadczenie o zgodności powoduje niepewność - od producenta dowód, w tym raport z badań), stwierdzający, że dany pojazd, którego VIN musi być określony, spełnia co najmniej jedno z alternatywnych wymagań np. wymaganiami FMVSS USA lub Japonii JSRRV lub normami CISPR i SAE lub równoważnymi przepisami krajowymi.

Zgodnie z art. 44 Rozporządzenia ramowego państwa członkowskie zezwalają na wprowadzenie do obrotu, rejestrację lub dopuszczenie pojazdów z ważnym świadectwem unijnego indywidualnego dopuszczenia pojazdu.

Przydatne linki:

 

Najczęściej zadawane pytania przez władze homologacyjne państw członkowskich do Komisji Europejskiej


 0.      OGÓLNE PYTANIA DO ROZPORZĄDZENIA (UE) 2018/858 (ROZPORZĄDZENIA RAMOWEGO)

Pytanie 0.1: W art. 13 ust. 8 wymaga się od producentów podawania ich zarejestrowanej nazwy handlowej lub zarejestrowanego znaku towarowego oraz adresu kontaktowego w UE na swoich pojazdach, częściach lub oddzielnych zespołach technicznych, gdy dostępne są na rynku. Czy komponenty i oddzielne zespoły techniczne muszą być oznakowane, gdy są zamontowane w pojeździe w momencie produkcji pojazdu lub w momencie, gdy są udostępniane do celów rynku wtórnego?.

Odpowiedź: Komponenty i oddzielne zespoły techniczne należy oznaczyć zgodnie z wymogami odpowiedniego aktu prawnego wymienionego w załączniku II do Rozporządzenia (UE) 2018/858 lub zgodnie z wymogami nowego Rozporządzenia ramowego.

Pytanie 0.2: Czy możliwa jest akceptacja, strony internetowej producenta jako adresu kontaktowego zamiast adresu pocztowego? Czy zamiast osobnej etykiety można użyć kodów QR, identyfikacji radiowej (RFID) lub dostępu przez interfejs człowiek-maszyna (HMI)?

Odpowiedź: Zgodnie z art. 13 ust. 8 adres kontaktowy powinien być fizyczny. Producent może dodatkowo podać adres strony internetowej. Adres kontaktowy powinien być dostępny i zrozumiały dla wszystkich użytkowników. Kody QR, RFID nie są zrozumiałe ani dostępne dla wszystkich użytkowników bezpośrednio, a używanie HMI nie jest trwałe, z uwagi na możliwość zaniku zasilania.

Pytanie 0.3: Czy w przypadku producentów, którzy mają siedzibę główną poza UE, dopuszczalne jest podanie adresu kontaktowego do reprezentanta producenta w UE zamiast adresu kontaktowego producenta?

Odpowiedź: Nie, zgodnie z art. 13 ust. 8 oprócz tabliczki znamionowej przymocowanej do pojazdów i znaków homologacji typu przymocowanych do ich części lub oddzielnych zespołów technicznych zgodnie z art. 38, producenci podają swoją nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy oraz ich adres kontaktowy w UE na pojazdach, częściach lub oddzielnych zespołach technicznych udostępnionych na rynku lub w przypadku jeżeli nie jest to możliwe, na opakowaniu lub w dokumencie dołączonym do komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego.

Pytanie 0.4: Czy po 1 września 2020 r. możliwe będzie uzyskanie przez pojazd homologowany wielostopniowo homologacji drugiego etapu zgodnie z Rozporządzeniem (UE) 2018/858, jeżeli pojazd w pierwszym etapie posiada homologację zgodnie z Dyrektywą 2007/46/WE ?.

Odpowiedź: Tak.

 

1.      WZÓR DOKUMENTU INFORMACYJNEGO

Pytanie 1.1: Czy nowy szablon dokumentu informacyjnego będzie obowiązkowy od 1 września 2020 r., jeżeli zostanie złożony wniosek o homologację typu całego pojazdu (WVTA) zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/858?

Odpowiedź: Tak, ale można go stosować już od 5 lipca 2020 r. w przypadku nowych homologacji WVTA zgodnie z Rozporządzeniem (UE) 2018/858.

Pytanie 1.2: Czy data 1 września 2020 r. nie ma zastosowania, jeżeli WVTA zgodnie z Dyrektywą 2007/46/WE nie była zmieniana (nawet w przypadku rozszerzenia lub rewizji)?

Odpowiedź: Zgodnie z art. 89 ust. 2 rozszerzenia i rewizje należy wydać zgodnie z przepisami Rozporządzenia (UE) 2018/858. Przepisy te nie określają wymagania obowiązku korzystania z nowego wzoru dokumentu informacyjnego. W tym przypadku można nadal używać starego wzoru dokumentu informacyjnego.

Pytanie 1.3: Czy dozwolone jest wydawanie nowego wzoru świadectwa zgodności (CoC), opartego na ważnej Dyrektywie 2007/46/WE WVTA ze starą wersją szablonu dokumentu informacyjnego?

Odpowiedź: W przypadku homologacji udzielonych na mocy Dyrektywy 2007/46/WE nie akceptuje się stosowania istniejącego wzoru dokumentu informacyjnego Dyrektywy 2007/46/WE i nowego wzoru CoC z Rozporządzenia (UE) 2018/858. Od 1 września 2020 r. CoC będzie musiało być wydane zgodnie z nowym wzorem, dla istniejących i nowych homologacji typu. Wydanie nowego wzoru CoC oznacza, konieczność zmiany pakietu informacyjnego, w związku z czym wymagana jest zmiana zgodnie z art. 34 ust. 1 Rozporządzenia (UE) 2018/858. Pakiet informacyjny powinien zostać zmieniony zgodnie z nowymi wzorami tego rozporządzenia.

 

2.      SYSTEM NUMEROWANIA ŚWIADECTW HOMOLOGACJI

Pytanie 2.1: Czy wymagania dotyczące systemu numeracji świadectw homologacji mają zastosowanie do nowego świadectwa WVTA (UE) zgodnie z Rozporządzeniem 2018/858 wydanego po 1 września 2020 r.?

Odpowiedź: Tak, jednak można go stosować już od 5 lipca 2020 r.

Pytanie 2.2: Czy wymagania te nie dotyczą świadectw WVTA wydanych na podstawie istniejącej Dyrektywy 2007/46 / WE?

Odpowiedź: Tak.

Pytanie 2.3: Czy wymagania te nie dotyczą rozszerzeń i zmian świadectw WVTA wydanych na podstawie Dyrektywy 2007/46/WE po 1 września 2020 r.?

Odpowiedź: Tak.

Pytanie 2.4: Czy te wymagania dotyczą nowych świadectw homologacji dla systemu, części i oddzielnych zespołów technicznych wydanych od 1 września 2020 r.?

Odpowiedź: Zgodnie z art. 91 Rozporządzenia (UE) 2018/858. od 5 lipca 2020 r. nowy system numeracji może być stosowany wyłącznie w przypadku homologacji całych pojazdów (WVTA).

Pytanie 2.5: Czy te wymagania nie dotyczą świadectw homologacji dla systemu, części i oddzielnych zespołów technicznych wydanych na podstawie Dyrektywy 2007/46/WE?

Odpowiedź: Tak.

Pytanie 2.6: Czy te wymagania nie dotyczą rozszerzeń świadectw homologacji dla systemu, części i oddzielnych zespołów technicznych, wydanych zgodnie z Dyrektywą 2007/46/WE wydanych po 1 września 2020 r.?

Odpowiedź: Tak.

 

3.      ARKUSZ WYNIKÓW BADAŃ

Pytanie 3.1: Czy wymagania dotyczące wzoru arkusza wyników badań dotyczą nowych świadectw WVTA zgodnych z Rozporządzeniem 2018/858 wydanych po 1 września 2020 r ?.

Odpowiedź: Tak, ale można go stosować już od 5 lipca 2020 r. w przypadku nowego świadectwa homologacji zgodnego z Rozporządzeniem (UE) 2018/858.

Pytanie 3.2: Czy te wymagania nie dotyczą świadectw WVTA wydanych na podstawie istniejącej Dyrektywy 2007/46 / WE?

Odpowiedź: Tak.

Pytanie 3.3: Czy wymagania te nie dotyczą rozszerzeń homologacji WVTA wydanych na podstawie Dyrektywy 2007/46/WE po 1 września 2020 r.?

Odpowiedź: Tak.

 

4.      WZÓR SPRAWOZDANIA Z BADAŃ

Pytanie 4.1: Czy wymagania dotyczące formatu raportów z badań dotyczą nowych świadectw WVTA na podstawie Rozporządzenia 2018/858 wydanych po 1 września 2020 r.

Odpowiedź: Tak, ale można go stosować już od 5 lipca 2020 r. w przypadku nowego świadectwa homologacji zgodnego z Rozporządzeniem (UE) 2018/858.

Pytanie 4.2: Czy te wymagania nie dotyczą świadectw WVTA wydanych na podstawie istniejącej Dyrektywy 2007/46/WE?

Odpowiedź: Tak.

Pytanie 4.3: Czy wymagania te nie dotyczą rozszerzeń świadectw WVTA, wydanych zgodnie z Dyrektywą 2007/46/WE po 1 września 2020 r.?

Odpowiedź: Tak.

Pytanie 4.4: Czy wymagania te dotyczą nowych świadectw homologacji dla systemu, części i oddzielnych zespołów technicznych wydanych po 1 września 2020 r.?

Odpowiedź: Tak.

Pytanie 4.5: Czy wymagania te nie mają zastosowania do rozszerzeń homologacji dla systemu, części i oddzielnych zespołów technicznych, wydanych na podstawie Dyrektywy 2007/46/WE po 1 września 2020 r.?

Odpowiedź: Tak.

 

5.      WZORY DOKUMENTÓW DLA POJAZDÓW W RAMACH KRAJOWYCH I UNIJNYCH DOPUSZCZEŃ JEDNOSTKOWYCH ORAZ KRAJOWYCH I UNIJNYCH HOMOLOGACJI POJAZDÓW PRODUKOWANYCH W MAŁYCH SERIACH

Pytanie 5.1: Czy wymagania dotyczące krajowych, unijnych indywidualnych homologacji oraz krajowych, unijnych pojazdów produkowanych w małych certyfikatach homologacji typu mają zastosowanie do nowych świadectw dla pojazdów zgodnych z Rozporządzeniem (UE) 2018/858 wydanych po 1 września 2020 r.?

Odpowiedź: Tak, już od 5 lipca 2020 r. można ich używać do nowych krajowych małych serii, małych unijnych serii, unijnych i krajowych indywidualnych homologacji świadectw homologacji zgodnych z Rozporządzeniem (UE) 2018/858.

Pytanie 5.2: Czy te wymagania nie mają zastosowania do wydanych na podstawie Dyrektywy 2007/46/WE świadectw homologacji?

Odpowiedź: Tak.

Pytanie 5.3: Czy wymagania te nie dotyczą rozszerzeń świadectw homologacji wydanych na podstawie Dyrektywy 2007/46/WE po 1 września 2020 r.?

Odpowiedź: Tak.

 

6.    WZORY DOKUMENTÓW DLA POJAZDÓW W RAMACH KRAJOWYCH I UNIJNYCH HOMOLOGACJI INDYWIDUALNYCH ORAZ KRAJOWYCH I UNIJNYCH HOMOLOGACJI POJAZDÓW PRODUKOWANYCH W MAŁYCH SERIACH

Pytanie 6.1: Czy producenci takich pojazdów powinni wydawać nowe świadectwa zgodności (CoC), stosując nowy wzór, dla pojazdu posiadającego homologację zgodnie z Dyrektywą 2007/46/WE wyprodukowanych po 1 września 2020 r.?

Odpowiedź: Tak.

Pytanie 6.2: Czy producent pojazdu musi zmieniać świadectwa WVTA wydane przed 1 września 2020 r. zgodnie z Dyrektywą 2007/46/WE, aby uwzględnić wypełniony wzór nowego świadectwa zgodności typu pojazdu w pakiecie informacyjnym WVTA?

Odpowiedź: Nie.

Pytanie 6.3: Czy producent może wydać świadectwo zgodności zgodnie z nowym wzorem do istniejącej homologacji na podstawie Dyrektywy 2007/46/WE, po 5 lipca 2020 r. ?.

Odpowiedź: Tak.

Pytanie 6.4: Czy producentowi wolno wydać świadectwo zgodności zgodnie z nowym wzorem od wejścia w życie Rozporządzenia wykonawczego (przed 5 lipca 2020 r.)?

Odpowiedź: Nie, Rozporządzenie wykonawcze dotyczące szablonów będzie obowiązywać najwcześniej od 5 lipca 2020 r.

Pytanie 6.5: Czy pojazd wyprodukowany przed 1 września 2020 r. dla którego wydano świadectwo zgodności (CoC) zgodnie z Dyrektywą 2007/46/WE, może zostać zarejestrowany po 1 września 2020 r.?

Odpowiedź: Tak.

 

7.     PAKIET INFORMACYJNY 

Pytanie 7.1: W odniesieniu do art. 28 ust. 1 lit. d), dotyczącego załączników pakietu informacyjnego, czy wymaganie dotyczące wypełnionego wzoru świadectwa zgodności ma zastosowanie tylko do nowego Rozporządzenia WVTA (UE) 2018/858?

Odpowiedź: do dyskusji z państwami członkowskimi na forum Komisji Europejskiej

Pytanie 7.2: Czy art. 28 ust. 1 lit. d) ma również zastosowanie do rozszerzeń homologacji typu udzielonych na mocy dyrektywy 2007/46 / WE WVTA zgodnie z wnioskiem od dnia 1 września 2020 r. Zgodnie z art. 34?

Odpowiedź: do dyskusji z państwami członkowskimi na forum Komisji Europejskiej

Pytanie 7.3: Czy wzór CoC musi być wypełniony danymi?

Odpowiedź: Tak, wypełniony wzór CoC jest obowiązkowy zgodnie z wymaganiami art. 28 ust. 1 lit. d) Rozporządzenia (UE) 2018/858. Wystarczający jest wypełniony wzór CoC dla jednej wersji. Producent wypełnia tylko te pola we wzorze CoC, które są możliwe do wypełnienia w momencie składania wniosku o homologację typu.

 

OGÓLNE PYTANIA DO ROZPORZĄDZENIA (UE) 2018/858

Pytanie 8.1: Artykuł 13 ust. 8 wymaga od producentów podania zarejestrowanej nazwy handlowej lub zarejestrowanego znaku towarowego i adresu kontaktowego w Unii na ich pojazdach, częściach lub oddzielnych zespołach technicznych, gdy są dostępne na rynku.

Czy komponenty i oddzielne zespoły techniczne muszą być oznakowane, gdy są zamontowane w pojeździe w czasie produkcji pojazdu czy w momencie, gdy są one dostępne w sprzedaży?

Odpowiedź: Komponenty i oddzielne zespoły techniczne muszą być oznakowane zgodnie z wymogami obowiązujących regulacji prawnych wymienionych w Załączniku II do Rozporządzenia (UE) 2018/858 lub zgodnie z wymaganiami nowego Rozporządzenia ramowego (Rozporządzenie (UE) 2018/858).

Pytanie 8.2: Czy byłoby dopuszczalne uznanie, że strona internetowa producenta mogłaby być pokazana lub wyświetlona jako adres kontaktowy zamiast adresu pocztowego? Czy zamiast oddzielnej etykiety mógł by być użyty kod QR, identyfikacja radiowa (RFID) lub interfejs człowiek maszyna (HMI)?

Odpowiedź: Zgodnie z art. 13 ust. 8 adres kontaktowy powinien być określony. Producent może dodatkowo podać adres strony internetowej. Adres kontaktowy powinien być dostępny bezpośrednio i zrozumiały dla wszystkich użytkowników. Kody QR, RFID nie są dla wszystkich użytkowników czytelne ani dostępne bezpośrednio a HMI jest niedostępne w przypadku rozładowanej baterii.

Pytanie 8.3: Czy w przypadku producentów, których siedziba główna znajduje się poza UE, dopuszczalne jest wskazanie adresu kontaktowego przedstawiciela producenta w UE zamiast adresu producenta?

Odpowiedź: Nie, zgodnie z art. 13 ust. 8 w uzupełnieniu do tabliczki znamionowej przymocowanej do pojazdów oraz oznaczeń homologacji typu przymocowanych do ich części lub oddzielnych zespołów technicznych zgodnie z art. 38 producenci podają swoją nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy oraz adres kontaktowy w Unii na ich pojazdach, częściach lub oddzielnych zespołach technicznych udostępnianych na rynku lub jeżeli nie jest to możliwe, na opakowaniu lub w dokumencie dołączonym do komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego.

Pytanie 8.4: Czy od 1 września 2020 r. pojazd w homologacji wielostopniowej musi mieć homologację drugiego etapu zgodnie z Rozporządzeniem (UE) 2018/858 jeżeli w pierwszym etapie jest homologowany zgodnie z Dyrektywą 2007/46 /WE?

Odpowiedź: Tak.

Używamy plików cookies i podobnych technologii w celach reklamowych, statystycznych, identyfikacyjnych. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu i jednocześnie wyrażasz zgodę na ich używanie. Zawsze możesz zmienić swoje ustawienia przeglądarki wyłączając obsługę cookies. Informujemy, że wyłączenie plików cookies, utrudni korzystanie z naszej witryny lub może uniemożliwić jej poprawne działanie na Twojej przeglądarce.
Zgadzam się
close